سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

44

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

العلاقة اخذ فى التصريح بالبعض الآخر من انواع العلاقات فقال : ترجمه تقسيم مجاز مصنّف گويد : مجاز را مرسل گويند در صورتى كه علاقه بين آن و حقيقت غير مشابهت باشد و در غير اين صورت آن را استعاره خوانند . و بسيار اتّفاق مىافتد كه استعاره را بر استعمال اسم مشبّه به در مشبه اطلاق مىكنند پس مشبه به و مشبه را مستعار منه و مستعار گفته و لفظ مشبّه به را مستعار خوانند . و مجاز همچون استعمال [ يد ] در نعمت و قدرت و نيز مانند به كار بردن [ راويه ] در مزاده . شارح گويد : مجاز بر دو قسم است : مجاز مرسل و استعاره . مجاز مرسل : اگر علاقه‌اى كه مصحّح استعمال است غير مشابهت بين معناى حقيقى و مجازى باشد آن را مجاز مرسل گويند كه امثله آن انشاء اللّه خواهد آمد . استعاره : اگر علاقه مصحّح استعمال مشابهت بين معناى حقيقى و مجازى باشد آن را استعاره خوانند ، بنابراين استعاره لفظى استكه در معنائى كه به معناى اصلى تشبيه شده بعلاقه مشابهت استعمال شده باشد همچون : اسد در اين عبارت : رأيت اسدا يرمى ( شيرى كه تير مىانداخت را ديدم ) . در اينمثال لفظ [ اسد ] در رجل شجاع استعمال شده و قبل